Sumil Yung is de drager, in het Engels: the porter. Zijn moeder was 15 toen de eerste zoon is geboren en Sumil is de derde van drie. Hij is 23 en verliefd op een mooi meisje die ik op Tik Tok mocht zien. Dit is zijn 5e reis naar Annapurna. Officeel mag hij 21 kg dragen. Van mij draagt hij 9 kg. Hij draagt ook de bagage van de medetrekker uit Singapore en zijn eigen spullen. Hij leert Koreaans samen met het meisje om samen naar Korea emigreren. Hij heeft geen motorfiets, too expensive met een glimlach. Hij is altijd vrolijk en loopt voorop en af en toe wacht hij op ons. Hij loopt gewoon op stoffen sneakers en niet op high tech wandelschoenen.

Het is -5 in de kamer, mijn handen trillen van de kou, en vanwege 5 power cuts ben ik de eerste versie van deze blog verloren.

In de Himalaya zijn er 4 categorieen:

Porter of wel drager

Sherpa die draagt ook maar zet ook routes uit met touwen etc

Gids zorgt voor route, accomodatie eten en welzijn van de trekkers.

Leader coordinator van de gidsen bij grote groepen.

Sumil wil gids worden dus gisteren deed hij de briefing voor de volgende dag. Hij zorgt ook voor water en thee en brengt het eten aan tafel.

Ik had seriouse twijfels om een drager te huren. Maar als ik zelf de rugzak draag dan ontneem ik Sumil de kans om geld te verdienen en zeker ook een goede fooi te krijgen. Ik heb altijd mijn rugzak gedragen maar nu ben ik ouder en loop met een dagrugzak met water, bescherming tegen kou en regen en iets lekkers voor onderweg.

Voor mij raam staan twee bijenkasten.

Maar het is een zoekplaatje.

Als ik Google Maps mag geloven hebben we vandaag 1432 positive hoogtemeter en 934 negative en 13 km naar Dharapani. Mijn benen kunnen het bevestigen.

We hebben weer de Marsyandi rivier gevolgd stroomopwaarts en hij is steeds smaller

Er zijn weinig dieren; de koe is heilig maar die zie je bijna niet, gisteren liep een aap over de weg en een grote kudde muildieren met een drijver. Vandaag een groepje Dzo, een kruising tussen een koe en de yak.

Dharapani is een klein gehucht met woonhuizen en guesthouses voor mensen die in het Annapurna gebied trekken. Vandaag z’n 4 gezien.

En dit is ons onderkomen voor vanavond

De badkamer heeft geen wasbak en de douche was vandaag ijskoud, toiletpapier breng je mee en niet vergeten de volgende dag weer mee te nemen. De slippers zijn service van het guesthouse.

En de kamer ziet er zo uit met mijn rommel.

Ik diep geslapen bij aankomst onder het rose dekbed. En vanavond lig ik er ook onder maar met mijn slaapzak.

Het avondeten lekker, gebakken rijst met omelet.

Ergens onderweg nog een mooie waterval

Als ik in bed lig hoor ik het bruisen van de rivier.

Walk high, sleep low is het advies om te acclimatiseren en wennen aan de hoogte. Dus we blijven 2 nachten in Manang en in de ochtend wandelen we naar een boeddhistische tempel boven op de berg. Onderweg drinken we thee in Star Buk.

De eigenaar is heel religieus en ik moet wachten met betalen.

Een boeddhistisch gebedssnoer (mālā, japamālā) is een gebedssnoer van kralen. De gebedssnoeren worden gebruikt om de tel niet kwijt te raken bij het reciteren of chanten.

De chanten die ik hoor uit zijn telefoon is de boeddhistische mantra Om Mami Padme Hum.

Het lopen omhoog is stijl en zwaar en we hebben de gelegenheid om de bergen te zien waar we omheen gaan lopen

Annapurna 4 7.525m

Annapurna 2 7.937m

Annapurna 3 7,555m

Gangapurna 7.455m

Tilicho 7.134 en het gelijknamige bevroren meer.

Het weer is alweer stralend.

Boven aangekomen is de Gonka dicht. In de winter wonen er monniken onder harde omstandigheden, bidden en schilderen.

Terug in Manang slenter ik door de smalle straatjes

De Gandaki stupa en een detail van de gebedsrollen.

Vanaf morgen zal ik drie of vier dagen geen internet meer hebben en dat is wennen. Zonder internet kan ik geen blog schrijven en ook niet met Gwen bellen. Het zal zwaar zijn.

De route zal zijn:

Manang – Yak Kharka (4.160m) 5 uur lopen

Yak Kharka – Thorong Phedi (4.560m) 5 uur lopen

Thorong Phedi – Thorong La Pass (5.416m) – Muktinath (3.802m) 10 uur lopen.

In Muktinath zullen we misschien woensdag aankomen maar het kan ook donderdag of vrijdag worden, afhankelijk van het weer (sneeuw of regen of landslides) of onze eigen fysieke conditie.

Ik hoop geen last te krijgen van hoogteziekte die dodelijk kan zijn en zo niet, heel pijnlijk met hoofdpijn, braken en onwel worden.

Ik zit naast de houtkachel in de eetzaal van Hotel Yak in Manang.

Een van mijn zonen schreef vanmorgen: Je klinkt kalm en ontdekkend.

Gisteren avond was het zo koud in de kamer dat typen op de telefoon onmogelijk was.

Maandag 11 maart.

We vertrekken vanuit Manang.

Ik loop achter een vrouw. Klein, gedrongen en op haar gezicht de tekens van het harde leven, groeven, rimpels, de huid donker geblakerd door wind en zon. Een gouden oorring en een gouden neusring. 50 jaar oud. En ze draagt op haar rug 30kg aardappelen de berg omhoog. Ergens stoppen we om te rusten en delen en pak koekjes. En ze rookt een smaakvolle sigaret. Het fijne aan deze ontmoeting is haar ritme. Ze loopt precies de snelheid die ik kan bijhouden op deze hoogte. En zij loopt heel gelijkmatig. Alles gaat hier de berg omhoog op de rug van mensen of dieren.

Het is 4 uur lopen naar Yak Kharka, over een smal pad constant omhoog de bergen in.

En ergens een kopje gember thee met limoen en honing.

We verblijven in Yak Kharka op 4018m.

Dinsdag 12 maart

Het was een koude nacht en koud in de ochtend.

We lopen naar Thorang Pheidi 4560 m. De afstand is niet zo groot. Om te acclimatiseren is het beter om elke keer niet hoger dan 400m dan de vorige nacht te slapen.

Daar in de verte de Annapurna 4 en de Gangapurna.

De gehuchten hier hebben geen inwoners; ze zijn voor de caravan van muildieren en mensen die trekken.

In het midden de houtkachel.

Het eten goed, slapen gaat minder. Ook al heb ik bijna al mijn kleren aan is het koud. Nachts moet ik naar het toilet in het out house. Alles is bevroren. En als ik weer terug in de slaapzak kruip is deze inmiddels ook ijskoud. De sterrenhemel over de toppen van de Himalaya is magnifiek.

Woensdag 13 maart

De wekker gaat om 03:00. Ik was toch al wakker en keek naar de sterren door het raam en de contouren van de toppen. Ik heb aangekleed geslapen dus hoef alleen mijn kleren recht te trekken en schoenen aan. Om 4 uur vertrekken we de berg omhoog. De hoofdlamp schijnt zijn lichtbundel over het besneeuwde en bevroren pad stijl omhoog. De ademhaling is zwaar en voor elke 4 kleine stappen 4 ademhalingen en de boeddhistische mantra Om Mani Padme Hum = Laat de lotusbloem zich openen.

Rond 5 uur bereiken we High Camp. We hadden gekozen om daar niet te slapen omdat het duur is en er is nog minder zuurstof z’n 50% en dat maakt het slapen lastig.

We lopen door onder de sterrenhemel van de Himalaya en langzaam komt achter de toppen de zon op. Elke stap is een ademhaling. De stijgijzers onder mijn schoenen geven houvast. Ik zie andere lichtjes ook de berg omhoog kruipen. Ook overvalt me de gedachte waaraan ben ik begonnen? Mijn longen doen pijn, het hart klopt snel, de afgrond is diep. Het landschap adembenemend. Ram, de gids loopt achter mij en gebaard om af en toe op een steen te zitten.

Na elke heling komt er nog een het lijkt wel de Tantaluskweling.

Uiteindelijk om 09:45 komt die in zicht: Thorang La Pass 5416 m.

Alle vermoeidheid verdwijnt.

Thorang La is een bergpas, in het verleden de verbindingsroute tussen Tibet, Nepal en India. Nu nog maar een toeristische attractie voor Europeanen die komen trekken. In het kwartier dat we er verblijven komen er z’n 20 langs.

Voor 12 uur moet men langs de pas zijn. De wind maakt het later bijna onmogelijk om te lopen. Het water in de rugzak is bevroren. Ik had moeten luisteren en een thermoskan met warm water meenemen.

En dan aan de andere kant van de pas omlaag naar Muktinath op 3802m.

Dat is nog een lange pittige wandeling. Vanwege vermoeidheid val ik een aantal keren gelukkig zonder gevolgen.

Rond 16 uur zijn we in Muktinath en er barst een sneeuwstorm los.

Ik kan weer douchen. Al vier dagen de zelfde kleren en niet eens meer mijn handen gewassen.

De douche is een opluchting.

Vanmorgen was mijn telefoon volledig uitgevallen. Dat was paniek voor mij, en bewijst hoe verslaafd ik eran ben. Het duurde even tot ik een stopcontact kon vinden dat stroom leverde.

Gisteren avond heeft het gesneeuwd. En daarna een heldere koude nacht. De bergen rondom zijn wit.

Muktinath is een pelgrimsoord voor hindoes. Bussen vol komen er, maar ook te voet en op blote voeten. Ik spreek een monnik in oranje gewaad. Op paarden en draagstoelen die door 4 personen gedragen worden, worden de pelgrims naar de tempel gebracht

Zo vroeg en zo koud en zo druk.

Wij gaan met de bus naar Tatopani.

Tot heden hebben we de Annapurna 2 en 3 en 4 gezien maar niet de echte Annapurna met 8.091m en heel moeilijk te beklimmen.

Daar in de verte precies boven de taxi.

Later gedurende de 5 uur lange busrit zien we de Annapurna nogmaals.

De weg van Muktinath naar Tatopani moet genomineerd worden voor het TV programma: de gevaarlijkste wegen. Ergens onderweg stopt de bus voor een welverdiende pauze.

Tatopani is beroemd vanwege de thermen.

Het is heerlijk in het warme water. Bezoekers drinken alcoholische drankjes en roken een joint. Marihuana is hier getolereerd. De sfeer is uitermate relaxed.

Het is tropisch warm, er groeien en bloeien bouganvilia en kerstrozen, bananen en tomaten.

Op deze hoogte is het weer makkelijk adem te halen. Dus hopelijk beter slapen. In de verte het geruis van de rivier.

Vandaag viel me op dat ik de vogels en krekels hoor zingen. Op grote hoogte hoor je je eigen ademhaling en als je deze onder controle krijgt dan hoor je helemaal niets. Totale stilte.

Gisteren avond dwaalde ik door Tatopani en hoorde mijn naam. Het was Sumil, de jonge man die de rugzak draagt. Hij stond te flirten met een vrouw/meisje die iets in een emmer aan het mengen was met haar handen. Sumil vroeg of ik wilde proeven en zo hebben we samen uit een bord met onze handen de meeste zalige chatpati, pikante gepofte rijst met kruiden, gegeten. Zijn geflirt heb zo wel onderbroken. Nu ben ik in Sikha, 1190 ‘m hoger dan Tatopani. Het was een stijle maar prachtige wandeling.

Deze foto geeft nog een indruk van de weg die we gisteren in de bus hebben afgelegd.

Sumil met de rugzakken loopt over de hangbrug.

Een verkoopster van heerlijke bananen.

Een meneer met rijsteriet om matten te weven.

Hij is 70 en loopt de berg omhoog met zijn zwaare last.

Deze vrouw loopt ook de berg omhoog met haar lading brandhout.

En deze man met het voedsel voor zijn twee waterbuffels.

Ram, de gids hier in een geel hemd, woont in de sloppenwijken van Kathmandu. Om naar het hotel te komen waar hij me twee weken geleden heeft ontmoet, moet hij anderhalf uur in de bus reizen. Zijn huis bestaat uit een cementen vloer, wanden van karton en bamboe, een dak van zinken golfplaten. Stromend water een half uur lopen. Zijn twee kinderen op een kostschool waar ze tenminste een aantal maaltijden krijgen en wat onderwijs. Hij heeft werk in het toeristisch seizoen, dus tussen de 4 en 6 maanden per jaar. Als gids is hij fantastisch, als een beschermengel heeft hij oneindig achter me gelopen en meerdere malen op geraapt of vast gehouden als het mis dreigde te gaan. Ram een ook Sumil, de drager, staan altijd voor ons klaar voor thee, eten, toiletpapier, zeep, drinkbaar water. Vandaag bestelde ik “fresh orange Juice” en hij gebood mij het niet te drinken, toen hij in de keuken ergens zag hoe het voorbereid werd. Op de Thorang La Pass heeft hij zijn goden bedankt. En mij opgetild uit vreugde en een sjaal om mijn nek gehangen.

Waarom is dan deze lieve, zorgzame en religieuze man die zo hard werkt, zo arm? En Sumil? En al de mensen die hier langs lopen terwijl ik dit schrijf waarom zo veel armoede. Z’n zwaar leven voor de vrouwen en kinderen en ook de mannen.

Over twee dagen is de reis met Ram, Sumil en Andrew ten einde.

Hoeveel fooi moet ik Ram en Sumil geven? Voor mij was het vacantie en levenservaring. Voor hen werk om de familie in leven te houden.

Maar de vraag gaat niet om de fooi. Iedereen gelooft hier in God! Maar waar is God met zo veel armoede.

Een van de voordelen van slecht slapen is dat men vroeg wakker is en dan buiten dit ziet:

De Dhaulagiri

Gisteren was het bewolkt dus dit was een mooie verrassing.

Het ontbijt lekker met Tibetaans brood, gebakken aardappelen en twee eitjes.

En bij de wasbak een moment van nostalgie. Een estropajo = luffa spons.

Daarmee heb ik vaak in Colombia en Venezuela de pannen schoon geschrobd en ook mijn lichaam.

Vandaag is ons doel Ghorepani en dat betekent: The kingdom of the Rhododendron.

We lopen uren door het Rhododendronbos de bergen omhoog.

Het gesprek tussen Andrew en Ram gaat uitsluitend over emigreren en het geluk in het buitenland te zoeken.

En hoe uitzichtloos het leven in Nepal is. Ik hoor het aan en het voelt heel triest. Geluk lijkt ontwijkend.

Door de hoogte is het in Ghorepani koud maar ik zit bij de houtkachel, dus mijn eene helft is warm en de ander koud.

Ghorepani is een crossroad van verschillende wandelroutes en het is er druk

Om iets moois of indrukwekkend te zien, moet men moeite ervoor doen, en dat was vandaag het geval. Voor zonsopgang moesten wij met velen andere op de top van Poon Hill zijn. Om de zonsopgang en de reflectie van de zon op de besneeuwde toppen van de Himalaya te zien.

De Annapurna en de Annapurna South

Het was inderdaad indrukwekkend en druk.

Anderhalf uur later waren we weer in Ghorepani, en na een snel ontbijt zijn we aan de laaste wandeling begonnen, omlaag.

De schoonvader van mijn oudste zus was bioloog en gespecialiseerd in Rododendron leerde ik vandaag in de familie WhatsApp. Bijzonder om er hier zo veel te zien.

Naar Ghorepani wordt alles op de rug van mensen of paarden of muildieren gebracht.

We lopen z’n 4 uur tot een punt waar jeeps staan om verder te reizen, en dat doen we ook. 4 uur later brengt ons een jeep tot Pokhara, en fascinerende en drukke stad waar ik 4 dagen zal verblijven. Morgen een hele dag yoga in een Ashram.